Val Gardena, in het Duits bekend als Groden, ligt genesteld in het hart van de Italiaanse Zuid-Tiroolse Dolomieten. Deze regio combineert spectaculaire kalkstenen bergmassieven die op de UNESCO Werelderfgoedlijst staan met een ongeëvenaarde mix van Oostenrijkse degelijkheid en Italiaanse levensvreugde. Het dal telt drie karakteristieke dorpen: Ortisei (Sankt Ulrich), Santa Cristina (Sankt Christina) en Selva (Wolkenstein). Samen bieden ze directe toegang tot 175 kilometer lokale pistes en fungeren ze als belangrijkste vertrekpunt voor de legendarische Sellaronda. Met de Dolomiti Superski skipas ontsluit je zelfs een netwerk van twaalf skigebieden met in totaal 1.200 kilometer aan afdalingen.
Het skigebied Val Gardena en iconische afdalingen
Het lokale skigebied van Val Gardena strekt zich uit van 1.230 meter in het dal tot 2.518 meter hoogte. De pistes staan bekend om hun minutieuze preparatie; de sneeuwkanonnen en pistenbully’s in Zuid-Tirol behoren tot de technologische wereldtop. Zelfs in sneeuwarme winters liggen de pistes er als een strak wit tapijt bij tussen de donkere sparrenbossen en steile rotstorens.
Twee afdalingen genieten wereldwijde faam onder doorgewinterde wintersporters. Allereerst de Saslong: de officiële wereldbeker-afdaling op de flanken van de Ciampinoi boven Santa Cristina. Hier razen jaarlijks ‘s werelds beste afdalers over de beruchte Kamelbuckel met snelheden boven de honderddertig kilometer per uur. Recreatieve skiërs kunnen de rode variant nemen of de zwarte wedstrijdpiste trotseren om het steile profiel zelf te ervaren.
Aan de noordzijde van het dal torent de Seceda (2.518 meter) uit. Vanaf het bergstation kijk je uit over de messcherpe rotsnaalden van de Geislergruppe. Vanaf dit uitzichtpunt start La Longia: met een lengte van ruim 10,5 kilometer en meer dan duizend meter hoogteverschil is dit een van de langste en mooiste afdalingen van de Alpen. De route voert langs bevroren watervallen, kalksteenwanden en smalle kloven tot aan het centrum van Ortisei. Wie met kinderen of rustige genieters reist, neemt vanaf Ortisei de gondel naar de Alpe di Siusi (Seiser Alm): de grootste bergweide van Europa met zestig kilometer glooiende, zonnige pistes en adembenemende uitzichten op het Sassolungo-massief.
De Sellaronda: 40 kilometer rond het Sellamassief
Het absolute hoogtepunt van een wintersportvakantie in Val Gardena is de Sellaronda. Deze wereldberoemde tocht voert skiërs in een complete cirkel rond het kolossale Sellamassief en doorkruist vier Ladinische valleien: Val Gardena, Alta Badia, Arabba en Val di Fassa. De tocht heeft een totale lengte van circa veertig kilometer, waarvan ongeveer zesentwintig kilometer effectief op de ski’s wordt afgelegd en de rest via moderne gondels en stoeltjesliften.
De Sellaronda kan in twee richtingen worden geskied:
- Oranje route (met de klok mee): Iets sportiever van opzet, met uitdagendere rode afdalingen en snellere liftverbindingen rond Arabba en Passo Pordoi.
- Groene route (tegen de klok in): Iets gemoedelijker met langere glijstukken en weidse uitzichten over de glooiende plateaus van Alta Badia.
Voor een gemiddelde skiër duurt de ronde vier tot zes uur inclusief pauzes. Het is raadzaam om uiterlijk om 09:30 uur te starten en de laatste bergpas vóór 15:30 uur te passeren, om te voorkomen dat gesloten liften dwingen tot een kostbare taxirit terug naar het eigen dal. Om de ronde te maken is de Dolomiti Superski skipas vereist, aangezien de standaard Val Gardena skipas enkel de eigen vallei en Alpe di Siusi dekt.
Zuid-Tiroolse berggastronomie en cultuur
Waar Franse skistations soms bekendstaan om snelle snacks, is een wintersport in Val Gardena een culinaire ontdekkingsreis. De Zuid-Tiroolse bergkeuken combineert stevige berggerechten met mediterrane finesse. In berghutten zoals Baita Sofie op de Seceda of Emilio Comici aan de voet van de Sassolungo geniet je van verse pasta met truffel, canederli (knödels), hertenstoofvlees en kraakverse apfelstrudel, vergezeld van bekroonde Alto Adige wijnen.
De inwoners van Val Gardena koesteren bovendien hun eeuwenoude Ladinische taal en traditie van houtsnijkunst. In de sfeervolle, autoluwe dorpsstraat van Ortisei wemelt het van ambachtelijke ateliers, boetieks en gezellige wijnbars. Het dorp Selva heeft een sportievere inslag en ligt direct aan de Sellaronda-liften, waardoor het de ideale uitvalsbasis is voor fanatieke kilometervreters.
Praktische reisinformatie en mobiliteit
Val Gardena ligt op circa 1.020 kilometer rijden vanaf Utrecht. De snelste autoroute voert via Frankfurt, Neurenberg, München, Kufstein en over de Brennerpas (A22) richting Bolzano. Neem afrit Chiusa/Val Gardena (Klausen), vanwaar de rijksweg SS242 geleidelijk omhoog slingert naar Ortisei (twintig minuten) en Selva (dertig minuten). Denk aan het vignet voor Oostenrijk en de tolbetaling voor de Brennerpas en de Italiaanse snelweg.
Wie liever vliegt, reist via Innsbruck (120 kilometer), Verona (190 kilometer) of Milaan Bergamo (270 kilometer). Vanaf Innsbruck en Verona rijden regelmatige shuttlebussen zoals Südtirol Bus rechtstreeks naar het dal. Binnen Val Gardena zelf is de auto overbodig: het dal beschikt over een uitstekend netwerk van gratis skibussen via de Val Gardena Mobil Card en de handige Gardena Ronda Express funiculaire verbindt de skigebieden van Col Raiser en Saslong ondergronds met elkaar. Daarnaast bieden vrijwel alle dalstations moderne verwarmde skidepots aan, waardoor je nooit met zwaar skimateriaal door de dorpen hoeft te sjouwen.
